Δευτέρα, 2 Ιουλίου 2007

Δασικές πυρκαγιές: Τίποτα δεν άλλαξε από το 1874



Πυρκαγιές των δασών, ανεπάρκεια του κράτους και αδιαφορία των πολιτών. Είναι τραγικό να διαπιστώνει κάποιος ότι το τρίπτυχο αυτό ταλαιπωρεί την Ελλάδα από το... 1874 μέχρι σήμερα. Επί 120 χρόνια η απαράδεκτη κατάσταση γύρω από τον δασικό μας πλούτο παραμένει αμετακίνητα απαράδεκτη.

Το ντοκουμέντο που δημοσιεύουμε είναι χαρακτηριστικό. Γράφτηκε από τον Γάλλο διπλωμάτη Ανρί Μπελ και περιγράφει μια πυρκαγιά στην Εύβοια του 1874.

«Υστερα από μιας στιγμής ανάπαυση, ο Κώστας μας πρότεινε μια μεγάλη βόλτα μέσα στα δάση. Μπροστά στα μάτια μας ξεδιπλώνονται διαδοχικά υπέροχοι πίνακες, εκπληκτικοί ορίζοντες. Μα οι μακριές μαύρες λουρίδες που άφησε πίσω της η πυρκαγιά, μας γεμίζουν θλίψη.

Αυτές οι φωτιές ξεκινούν συχνά από εμπρησμό και ποτέ δεν καταφέρνουν ν΄ ανακαλύψουν τους ενόχους που συχνά προστατεύονται, αν δεν ενθαρρύνονται κιόλας, από τους δασοφύλακες. Πολύ συχνά οι βοσκοί καίνε από αμέλεια ή και από κακία μεγάλες δασικές εκτάσεις, με σκοπό να αποκτήσουν κάποια βοσκοτόπια για τα κοπάδια τους.

Οι αρχές αφήνουν στο έλεος της φωτιάς ολόκληρες επαρχίες, χωρίς να κάνουν τίποτα για να σταματήσουν ή να περιορίσουν το κακό, ούτε για να καταστείλουν ένα έγκλημα που ο νόμος τιμωρεί με πολύ αυστηρές ποινές.

Ετυχε να δούμε με τα μάτια μας, κατά την παραμονή μας στην Κύμη, ένα τέτοιο παράδειγμα της καταστροφής που συντελείται σ΄ ολόκληρη την Ελλάδα. Πυκνός καπνός κάλυπτε το βουνό σε πλάτος δύο χιλιομέτρων και σκοτείνιαζε τον ήλιο.

- "Δεν είναι τίποτα", μας είπε ο εστιάτορας πουμας σερβίριζε μισό αρνί ψητό, "δεν είναι τίποτα, καίγεται το βουνό".

- "Α! Και ποιος έβαλε την φωτιά;"


- "Ποιος ξέρει", απάντησε ο εστιάτορας σηκώνοντας τους ώμους, "ίσως κάποιος βοσκός".


- "Μα δεν έστειλαν κόσμο να σβήσει τηνν φωτιά;"

Ο εστιάτορας μας κοίταξε έκπληκτος χωρις ν΄απαντήσει, σαν να μας θεωρούσε τρελλούς.

- "Κι αν καεί ολόκληρο το βουνό", ρωτήσαμε.

- "Ε κι ύστερα, τι πειράζε; Ανήκει στο κράτος!"

Αντε τώρα να βάλεις μέσα σε τέτοιου είδους κεφάλι τη θεωρία της αποψίλωσης και των επιπτώσεων της στην γεωργία και στο κλίμα. Πόσες χαμένες πηγές πλούτου μέσα στα δάση της Ελλάδας, από την αμέλεια και τους εμπρησμούς και από την έλλειψη τεχνικών μέσων.
Αν φρόντιζαν τις παραφυάδες, σε λίγο καιρό η Ελλάδα θα ήταν παλι σκεπασμένη από δάση. Μα η βλάστηση έχει εγκαταλειφθεί σε κάθε είδους καταστροφές. Οι κατσίκες καταφθάνουν σαν ορδές εισβολέων και κατατρώγουν ό,τι βρουν μπροστά τους. Οι βοσκοί και τα κοπάδια τους έχουν συντελέσει κατα πολύ, και συντελούν ακόμη, στην καταστροφή και στην ερήμωση της Ελλάδας.

Αλλη αιτία καταστροφής είναι οι καρβουνιάρηδες. Ξεφεύγοντας από κάθε έλεγχο, καταγθάνουν προς το τέλος Ιουνίου, κόβουν και καίνε κατά το κέφι τους τα δάση, αποψιλώνοντας πολλές φορές ολόκληρες πλαγιές βουνών.

Οι βροχές, που τίποτα πια δεν τις συγκρατεί στην επιφάνεια του εδάφους, φουσκώνουν τους χειμάρρους και πλημμυρίζουν τις πεδιάδες. Η θερμοκρασία δεν είναι πια ισορροπημένη. Οι πηγές στερεύουν το καλοκαίρι. Το κακό που έχει γίνει είναι τεράστιο και δεν φαίνεται στον ορίζοντα καμμιά ελπίδα καλυτέρευσης. Οι χωρικοί είναι απαθείς. Το κράτος είναι αδιάφορο και αμέτοχο." (Ανρί Μπελ "Ταξίδι στην Ελλάδα 1861- 1874", εκδόσεις Ιστορητής)

Αυτά το 1874. Το 1994 οι βοσκοί συνεχίζουν να συντελούν στην ερήμωση της Ελλάδας. Οι καρβουνιάρηδες συνυπάρχουν με τους "καθαριστές". Οι χείμαρροι συνεχίζουν να φουσκώνουν και οι πηγές να στερεύουν. Οι πολίτες εξακολουθούν να είναι απαθείς και το κράτος αδιάφορο και αμέτοχο...

Τμήμα έρευνας για τις πυρκαγιές που δημοσιεύθηκε στο «Αδέσμευτο Τύπο» τον Ιούνιο 1994

Δεν υπάρχουν σχόλια: