Δευτέρα, 28 Μαΐου 2007

Πάμε γι' άλλες πολιτείες... [5]


Έρευνα «Η επανάσταση των κοινοβίων»
Δημοσιεύθηκε στην Ελευθεροτυπία τον Αύγουστο του 1992
Ο αναρχικός
Ο Νορμανδός
Ο Αυστραλός
Ο προφήτης
Ο ζωγράφος
Η αρχαία σοφία
Ο τρισδιάστατος χρόνος


Τον Δεκέμβριο του 1986 επισκέφτηκε το Αγιον Όρος ο διευθυντής της «Αυγής» Σοφιανός Χρυσοστομίδης. Ήταν προσκεκλημένος του Τμήματος Ποιμαντικής της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου για μια τριήμερη επίσκεψη στις μονές Ξενοφώντος, Διονυσίου και Αγίου Παύλου. Είναι γνωστό, ότι ένα τμήμα της ελληνικής Αριστεράς, στην προσπάθεια να ξεπεράσει την γενική ιδεολογική του κρίση, προσπάθησε ν' αντλήσει πρότυπα από την λειτουργία των αγιορείτικων κοινοβίων.


Τελικά, η επίδραση του Αγίου Όρους ήταν τόσο μεγάλη, ώστε πολλοί αριστεροί διανοούμενοι να προσχωρήσουν στην Ορθοδοξία. Η κίνηση των «νεοορθοδόξων» άρχισε να διαμορφώνεται από την δεκαετία του '70.


Ο Σοφιανός Χρυσοστομίδης, παλαίμαχος αριστερός και δημοσιογράφος, δεν θέλησε να αποδεχθεί την σημαντική επίδραση που είχε η πνευματικότητα και η μεταφυσική των αγιορείτικων κοινοβίων σε πολλούς αριστερούς διανοούμενους, ακόμα και αναρχικούς. Στο ρεπορτάζ, που δημοσίευσε στην Αυγή (14-12-86) σημειώνει:


«Μια ορισμένη μονή, μάλιστα, διατηρεί - όπως λέγεται - ιδιαίτερες σχέσεις με αναρχικούς νέους, που ομνύουν μεν στον Μπακούνιν, πλην... Διερωτώμαι πόσοι από τους νέους μοναχούς διάβασαν ποτέ ένα οποιοδήποτε κείμενο του πατέρα του αναρχικού κινήματος... Τι είδους διάλογο, άραγε, θα μπορούσαν να έχουν τα «Εξάρχεια» -ας πούμε- με τους αγιορείτες καλόγερους»;


Κι όμως...




Ο αναρχικός


Με τον πατέρα Καλλίνικο είχαμε κάτι κοινό. Τελειώσαμε το ίδιο γυμνάσιο. Στο Αγιον Όρος έχεις ώρα για άπειρες συζητήσεις και γνωριμίες και κάτι τέτοια μαθαίνονται εύκολα. «Να ο πατριώτης σου», μας σύστησε ένας μοναχός. Δύσκολα μπορούσα να φανταστώ ότι το γυμνάσιό μου θα έβγαζε έναν καλόγερο. Αργότερα θα μάθαινα ότι υπήρχε κι άλλος. Ο αγιογράφος Σάββας που μένει σ' ένα κελί έξω από τις Καρυές.


Ο Καλλίνικος ενθουσιάστηκε με την γνωριμία κι άρχιζε να μου αραδιάζει ονόματα κοινών μας καθηγητών και τις πλάκες που έκανε η τάξη του. Αυτός με πληροφόρησε μάλιστα ότι ο περιβόητος μαθηματικός «Ζίγκος» είχε πεθάνει. «Καλά, πως βρέθηκες εδώ», τον ρώτησα, «το γυμνάσιο Νέας Ιωνίας δεν είχε ποτέ καλές σχέσεις με την εκκλησία».


«Ούτε εγώ είχα ποτέ», απάντησε ο Καλλίνικος. «Ήμουν άθεος. Μαθητής μπλέχτηκα με τα Εξάρχεια. Αναρχικός. Μπήκα και σε ομάδα. Μετά άρχισα να το ψάξιμο με τις ανατολικές θρησκείες. Ήρθα μια φορά στο Αγιον Όρος για επίσκεψη. Ξανάρθα. Μετά έμαθα ότι έγινε μοναχός ένας φίλος. Πήγα και τον βρήκα. Ξανάλθα πολλές φορές».


Κι έμεινε. Εδώ κι ένα χρόνο είναι καλόγερος σ' ένα από τα μεγάλα μοναστήρια της ανατολικής πλευράς. Από Κώστας έγινε Καλλίνικος. Η κουρά των μοναχών είναι κάτι σαν ξαναβάφτισμα. Ο μοναχός αλλάζει όνομα και διατηρεί μόνο το αρχικό γράμμα του κοσμικού του ονόματος. Ο φίλος του Κώστα (Καλλίνικου) από Σωτήρης έγινε Σάββας.


Ο αναρχικός Κώστας από τη Νέα Ιωνία είναι τώρα παρατραπεζάρης. Το διακόνημά του (η εργασία του) είναι να στρώνει και να ξεστρώνει την τράπεζα και να φροντίζει για την αποκομιδή των σκουπιδιών. Ο Μπακούνιν αντικαταστάθηκε από το «Κύριε Ελέησον». Η σφιγμένη γροθιά της διαδήλωσης από τις νυχτερινές μετάνοιες στο κελί. Διατηρεί όμως ακόμα μια διάθεση παιχνιδιού. Έχει εκπαιδεύσει τις γάτες του μοναστηριού να κάνουν... τούμπες. Αν δεν κάνουν μια πλήρη περιστροφή οι γάτες, δεν έχουν φαΐ.


«Καλλίνικος» βέβαια είναι ένα όνομα που χρησιμοποιώ συμβατικά, αφού η ησυχία του πρώην αναρχικού καλόγερου πρέπει να προστατευθεί. Γι' αυτό και δεν αναφέρω το μοναστήρι που ησυχάζει. Αλλά πόσες μονές έχουν γάτες...


Και το μοναστήρι που δέχεται αναρχικούς υπάρχει. Μόνο που δέχεται επίσης και Νορμανδούς που θέλουν να γίνουν μοναχοί...




Ο Νορμανδός


Τον πρωτοσυνάντησαμε στο Βατοπέδι. Ξανθός, με μπλε μάτια, πλούσια γενειάδα και ένα κομποσχοίνι στο χέρι. Γνώριζε και στην παραμικρή λεπτομέρεια το τυπικό του εσπερινού και έκανε όσες (και είναι πολλές, ε...) μετάνοιες απαιτούσε η περίσταση.


Τον ξαναείδαμε σε κάποιο από τα «μοναστήρια των βράχων», στην άλλη πλευρά του Αθω. Συνόδευε έναν γέροντα μοναχό που είχε βγει βόλτα να λιαστεί. Ήταν ο πνευματικός του, όπως μας είπε αργότερα.


Ο τύπος είναι Γάλλος. Για την ακρίβεια Νορμανδός. Βρέθηκε από τύχη στο Αγιον Όρος. Και κόλλησε. Εγκατάλειψε την Γαλλία. Εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα. Βαπτίστηκε ορθόδοξος. Κι από «Τιερί» ονομάστηκε «Γρηγόρης». Για να ζήσει, δουλεύει... χασάπης στα σούπερ μάρκετ «Βασιλόπουλος». Τώρα νοιώθει έτοιμος για να γίνει μοναχός.


Ο Γρηγόρης - Τιερί δεν έχει αποφασίσει σε ποιο μοναστήρι θ' αλλάξει όνομα για δεύτερη φορά. «Την ψάχνει»… Όπως «την ψάχνουν» και πολλοί άλλοι που περιφέρονται στο Αγιον Όρος κι ένα έμπειρο μάτι τους σταμπάρει αμέσως. Ανάμεσά τους είναι και ο αγροτικός γιατρός των Καρυών, που πρόσφατα τελείωσε την θητεία του και θέλει να καλογερέψει στη μονή Φιλοθέου αλλά διστάζει «γιατί το κοινόβιό της έχει πολύ αυστηρό τυπικό».


Ο Γρηγόρης από τη Νορμανδία δεν είναι ο μόνος αλλοδαπός στο Αγιον Όρος.


Πασίγνωστος αγιογράφος, ποιητής και λόγιος είναι ο Περουβιανός μοναχός Συμεών, εξαρτηματικός της μονής Σταυρονικήτα.


Ο βιβλιοθηκάριος της ίδιας μονής είναι Γάλλος με θεολογικές σπουδές στο Παρίσι.


Ο ρωμαιοκαθολικός Γάλλος μοναχός Πλασίντ Ντεσέϊγ της νορμανδικής μονής «Μπελ Φοντέν», βαφτίστηκε ορθόδοξος στην Σιμωνόπετρα και τώρα καθοδηγεί 3 ορθόδοξα μοναστήρια, μετόχια της Σιμωνόπετρας στη ρωμαιοκαθολική νότια Γαλλία.


Η μονή Γρηγορίου έχει μοναχούς από την Αφρική και ιεραποστολικούς δεσμούς με την μαύρη ήπειρο.




Ο Αυστραλός


Μονή Γρηγορίου. Ο αφρικανός μοναχός δεν θέλει να τον φωτογραφίσουμε. Χρειάζεται, λέει, η ευλογία (η άδεια) του ηγούμενου. Το περιστατικό γίνεται αφορμή να έρθει κοντά μας ένας ξερακιανός μοναχός, καμιά σαρανταριά χρόνων, με μια ασπρόμαυρη γενειάδα πραγματικό δάσος.


Μιλάει σπαστά ελληνικά. Παρασυρμένοι από το Νορμανδό Γρηγόρη τον περνάμε για Γάλλο. «Έλληνας είμαι, από την Αυστραλία», μας διορθώνει ο π. Παύλος.


Δεν είναι ο μόνος από τον Ελληνισμό της διασποράς. Υπάρχουν αρκετοί Ελληνοαυστραλοί και Ελληνοαμερικάνοι. Και πολύ περισσότεροι Κύπριοι. Οι περισσότεροι άφησαν την μονή του Κύκκου, «γιατί έχει γίνει ξενοδοχείο» αφού πολλές κυπριακές οικογένειες πάνε το καλοκαίρι να παραθερίσουν στο μοναστήρι. Οι Κύπριοι μοναχοί κυριαρχούν στο Βατοπέδι και το αγιορείτικο αυτό μοναστήρι έχει γίνει κέντρο του κυπριακού ελληνισμού.


«Καθηγητής αγγλικής φιλολογίας ήμουν», μας λέει ο π. Παύλος. «Ήλθα στην Αθήνα. Δεν είχα φίλους. Ένοιωθα μόνος. Ταξίδεψα πολλές φορές στο Αγιον Όρος μέχρι να αποφασίσω να ησυχάσω εδώ. Όταν πήρα την απόφαση πήγα στον γέροντα τον Παΐσιο. Κι αυτός μου είπε: Να πας στη μονή Γρηγορίου».




Ο προφήτης


Ο μοναχός Παΐσιος είναι ένας ζωντανός θρύλος στην αθωνική χερσόνησο. Δεν υπάρχει περίπτωση να επισκεφθεί κάποιος τον Αθω και να μην ακούσει γι' αυτόν.


«Για τον Παίσιο ήρθατε»; Αυτή είναι η σίγουρη ερώτηση που θα σας κάνουν στα δύο χάνια των Καρυών, αν σας δουν να κάθεστε παραπάνω από την μισή ώρα που απαιτείται για την παραλαβή του διαμονοτηρίου.


«Εσείς, πήγατε στον Παίσιο»; Άλλη μια ερώτηση που θα ακούσετε πολλές φορές από επισκέπτες, όπου κι αν βρεθείτε στο Αγιον Όρος.


Ο μοναχός Παίσιος ανήκει στην μονή Κουτλουμουσίου αλλά ζει, μαζί με τους υποτακτικούς του, σ' ένα κελί (σπίτι) στον δρόμο προς την Ιβήρων. Δεν δέχεται επισκέψεις. Οι επισκέπτες περιμένουν στην αυλή του κελιού και περιμένουν να βγει ο Παίσιος για να τους μιλήσει. Αν βγει...


Η φήμη του Παίσιου είναι μεγάλη. Άλλοι λένε ότι έχει προφητικές ικανότητες. Και φροντίζουν να ισχυροποιούν την φημολογία με προσωπικές τους εμπειρίες. Άλλοι ισχυρίζονται ότι τον έχουν δει να ίπταται μέσα στο κελί του. Κι άλλοι ότι μπορεί και θεραπεύει ασθενείς, χάρη στην πλήρη ταπείνωσή του και την προσευχή.


Σ' έναν χώρο όπου κυριαρχεί η θρησκευτική πίστη και οι μεταφυσικές αναζητήσεις οι μυθοπλασίες είναι συνηθισμένο φαινόμενο. Από την άλλη μεριά υπάρχει πάντοτε η γνωστή επιφύλαξη «άβυσσος η ψυχή του ανθρώπου». Όπως και να το κάνουμε, για τους επισκέπτες του (και είναι πολλοί) ο μοναχός Παίσιος είναι κάτι πάνω από τα συνηθισμένα. Κάτι σαν άγιος...




Ο ζωγράφος


Ο αρχιμανδρίτης Δαμασκηνός Ροδάκης είναι ο πιο γνωστός αγιογράφος του Αγίου Όρους. Ζει στις Καρυές σ' ένα διώροφο σπίτι τριγυρισμένο από κήπους γεμάτους ορτανσίες. Τα καλοκαίρια πηγαίνει στο παραθαλάσσιο σπίτι που έχει στην πλευρά του Αιγαίου και μοιράζει τον χρόνο του ανάμεσα στην ζωγραφική και στο ψάρεμα με την βάρκα του.


«Προέρχομαι από οικογένεια ζωγράφων της Χίου», μας λέει ο π. Δαμασκηνός. «Έχω σπουδάσει ζωγραφική στο Ντίσελντορφ της Γερμανίας με καθηγητή τον Μπέσιαν και ψηφιδωτό στην Ραβέννα της Ιταλίας. Ήμουν τοπιογράφος και στο Όρος ήρθα για να ζωγραφίσω. Κι έμεινα. Έχω 37 χρόνια».


Για τον ζωγράφο ήταν σχετικά εύκολο να κάνει βυζαντινή αγιογραφία. Απλώς χρειαζόταν να μάθει την τεχνική. Δεν ήταν όμως εύκολη η καλλιτεχνική έκφραση μέσα από τις καθιερωμένες φόρμες της αγιογραφίας.


«Παλιότερα στο Όρος κυριαρχούσε η ιταλική σχολή. Φαντάζεσθε τους αγγέλους με ροδομάγουλα και τους αγίους με κόκκινα χείλη; Οι Γερμανοί μας έδωσαν την κατεύθυνση να στραφούμε στην βυζαντινή αγιογραφία, στην ορθόδοξη παράδοση», συνεχίζει ο π. Δαμασκηνός. «Αλλά τα όρια της αγιογραφίας είναι δεδομένα. Δεν μπορώ να δω τον Άγιο Γεώργιο σ' ένα τοπίο διαφορετικό απ' αυτό που μας παρέδωσαν. Στην αγιογραφία δεν υπάρχει πειραματισμός. Απλώς αντιγράφουμε. Εγώ το θεωρώ κόπια».


Παράλληλα με την αγιογραφία, ο π. Δαμασκηνός άρχισε στο αγιορείτικο εργαστήρι του τους πειραματισμούς. Διαμόρφωσε μία δική του τεχνική, που ονομάζει «ρεζερβάζ τεκνίκ» και δίνει στα έργα του μία τρισδιάστατη αίσθηση. Έχει πουλήσει εκατοντάδες έργα (αγιογραφίες, ρεζερβάζ τεκνίκ, ακουαρέλες) σ' όλη την Ευρώπη. «Μόνο η Γερμανία έχει πάνω από 1.000 τεμάχια δικά μου». Έχει κάνει ατομικές εκθέσεις σε Παρίσι, Βερολίνο, Εσεν, Μπραουνσβάϊκ, Μπίλεφελντ και άλλες ευρωπαϊκές πόλεις. «Τώρα ετοιμάζω, πυρετωδώς μάλιστα, μία έκθεση στο Τορίνο η οποία θα μεταφερθεί και στην Ανδόρα. Είμαι πολύ γνωστός έξω και συνεχώς μου ζητάνε να εκθέσω. Φυσικά δεκάδες Έλληνες καλλιτέχνες, διανοούμενοι και φιλότεχνοι έχουν αγοράσει έργα μου».


Ο π. Δαμασκηνός δεν είναι ένας απλός αγιορείτης καλόγερος. Είναι ταυτόχρονα κι ένας ανήσυχος κοσμοπολίτης καλλιτέχνης. «Ταξιδεύω πολύ στην Ευρώπη. Μου αρέσει. Όχι μόνο για τις εκθέσεις μου. Θέλω να ενημερώνομαι για τις καλλιτεχνικές εξελίξεις», μας εξομολογείται δίπλα στις ορτανσίες του. Κάπου στην βιβλιοθήκη του εντοπίζουμε τους «Σατανικούς στίχους» του Ρουζντί. «Είχα την περιέργεια. Έγινε πολύς ντόρος για το βιβλίο αυτό και ήθελα να δω τι γράφει».


Αρχιμανδρίτης Δαμασκηνός Ροδάκης. Αγιορείτης καλόγερος, αγιογράφος, διανοούμενος. Αλλά και ψαράς και κηπουρός. Ένας διάσημος κοσμοπολίτης ζωγράφος...


Κοσμοπολίτες καλλιτέχνες. Προφήτες. Αναρχικοί. Νορμανδοί. Ελληνοαυστραλοί. Γιατροί. Θεολόγοι...


Αλλά και φανατικοί ζηλωτές στη μονή Εσφιγμένου με σηκωμένα πανό «Ορθοδοξία ή Θάνατος». Και «γνήσιοι ορθόδοξοι»... Και θρησκόληπτοι.. Και «παιγμένοι... Τι τους συνδέει όλους αυτούς στο Αγιον Όρος του 1992;




Η αρχαία σοφία


Το άβατο του Αγίου Όρους παραβιάστηκε για τελευταία φορά στις 8 Αυγούστου 1989. Δυο γερμανίδες τουρίστριες βγήκαν με σκάφος στον αρσανά (λιμάνι) της Σιμωνόπετρας κι έκαναν ολόγυμνες ηλιοθεραπεία. Τις είδαν οι καλόγεροι με κιάλια και ειδοποίησαν το λιμεναρχείο για τα σχετικά.


Το άβατο, η εμμονή στο παλιό ημερολόγιο, η σφοδρή αντιπαπική (και αντιδυτική) στάση...


Αυτά τα τρία χαρακτηριστικά του Αγίου Όρους δείχνουν, σε μια πρώτη ματιά, μιαν αντιδραστική καλογερίστικη νοοτροπία. Στην πραγματικότητα είναι το απόσταγμα ιστορικών εμπειριών και μυστηριακής λατρείας, που συνοπτικά μπορούμε να χαρακτηρίσουμε «αρχαία σοφία».


Το άβατο είναι απόλυτο. Περιλαμβάνει την απαγόρευση εισόδου ακόμα και στα θηλυκά ζώα από τον 11ο αιώνα, όταν το Αγιον Όρος πλημμύρισε από Βλάχους με τα κοπάδια τους.


Μίσος και καλογερίστικη αντιπάθεια απέναντι στο θηλυκό; Είναι μια άποψη... Μία άλλη άποψη λέει ότι το άβατο είναι μία απόλυτα ορθολογιστική και οικολογική απόφαση. Το απαραβίαστο του οικογενειακού ασύλου δεν είναι μία λογική απόφαση, θεμελιώδες σήμερα ανθρώπινο δικαίωμα; Αλλά και η ίδια η φύση δεν διέπεται από ορθολογικές απαγορεύσεις;


Το άβατο κατοχυρώνει το μοναχικό άσυλο. Την ησυχία δηλαδή και την μυστικιστική λατρεία του μοναχού στην πορεία του (όπως πιστεύει) προς την ένωση με τον Θεό. Και ταυτόχρονα διατηρεί αναλλοίωτο το φυσικό περιβάλλον του Αγίου Όρους, που είναι μοναδικό τουλάχιστον στην Ελλάδα και υπό άλλο καθεστώς θα είχε γίνει τροφή για τις κατσίκες. Ένα περιβάλλον που είναι απαραίτητο για την αυτοσυγκέντρωση και τις αναζητήσεις του μοναχού.


Η αναστάτωση και η φασαρία, που προξενούσαν τα γυναικόπαιδα και οι τουρίστες, έδιωξαν τους μοναχούς από τα Μετέωρα, τον Προυσσό και την κυπριακή μονή του Κύκκου και τους έστειλαν στην Σιμωνόπετρα, στο Δοχειάρι και στο Βατοπέδι. Είναι βαριά η καλογερική...




Ο τρισδιάστατος χρόνος


Η διατήρηση του βυζαντινού χρόνου (η ώρα μετριέται από την δύση του ηλίου) και του παλαιού ημερολογίου στο Αγιον Όρος, θεωρούνται από άλλους πίστη στην παράδοση κι από άλλους μία ακόμα μορφή του καλογερίστικου φανατισμού.


Το ημερολόγιο είναι μια ανθρώπινη εφεύρεση για να μετράμε τον χρόνο. Εμείς στην κοινωνία έχουμε μια γραμμική αντίληψη για τον χρόνο. Όλα πάνε μπροστά. Εξελίσσονται. Αντιλαμβανόμαστε την ζωή σαν μια αδιάλειπτη πορεία προς το μέλλον. Στο Αγιον Όρος ζουν μέσα στον χρόνο. Εκεί ο χρόνος είναι τρισδιάστατος. Το παρελθόν είναι πίστη (στο δόγμα, στην παράδοση). Το παρόν είναι αγάπη (ταπείνωση, έλλειψη φιλοδοξιών, ακτημοσύνη). Και το αύριο είναι ελπίδα (ένωση με τον Θεό και σωτηρία).


Αυτή η αντίληψη για τον χρόνο έχει ανάγκη από κάποιο ημερολόγιο, παλιό ή νέο; Έχει καμία σημασία αν τώρα είναι 2 ή 12 η ώρα; Αν είναι Δευτέρα ή Παρασκευή; Αν είναι Αύγουστος ή Σεπτέμβριος; Αν είναι 1002 ή 1992;


Οι τρεις διαστάσεις του χρόνου έχουν στο Αγιον Όρος και μια οργανωτική έκφραση. Υπάρχουν μοναστήρια (πόλεις), σκήτες (χωριά) και «κελλιώτες» μοναχοί (άτομα). Κάθε μοναστήρι είναι αυτοδιοίκητο και ανεξάρτητο. Οι Έλληνες κατέχουν 17 και από ένα οι Ρώσοι, οι Σέρβοι και οι Βούλγαροι.


Η αδελφότητα του κοινοβίου εκλέγει έναν ηγούμενο με ισόβια θητεία, η εξουσία του οποίου περιορίζεται από συμβούλιο μοναχών και την γεροντία. Ο ηγούμενος είναι δυνατό να καταργηθεί με πλειοψηφική απόφαση του κοινοβίου. Το ίδιο καθεστώς ισχύει, σε γενικές γραμμές, για τις σκήτες και τους κελλιώτες, οι οποίοι τυπικά ανήκουν σε κάποια μονή και νοικιάζουν εφ' όρου ζωής τις εγκαταστάσεις τους, έναντι ενός εφ άπαξ τιμήματος.


Για λόγους ιστορικούς και πρακτικούς ολόκληρη η επικράτεια του Όρους ανήκει στις 20 μονές. Νομοθετικό και συντονιστικό ρόλο έχει η πενταμελής Ιερά Επιστασία και ο επικεφαλής Αρχιεπιστάτης, που διορίζονται με βάση έναν πενταετή κύκλο. Οι 20 μονές έχουν μία σειρά κατάταξης, που έχει καθοριστεί από τα παλαιά τυπικά. Οι 5 πρώτες δίνουν κάθε χρόνο διαδοχικά τον Πρωτοεπιστάτη. Ανάμεσα τους και η σερβική μονή Χιλιανδαρίου. Όλες οι μονές ανήκουν σε μια πεντάδα, η οποία διαδοχικά και για έναν χρόνο αναλαμβάνει την Ιερά Επιστασία.


Το Αγιον Όρος είναι αυτοδιοίκητο τμήμα της ελληνικής επικράτειας. Εκκλησιαστικά ανήκει στο Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως και ο Οικουμενικός Πατριάρχης θεωρείται ο πνευματικός του καθοδηγητής.


Το Αγιον Όρος είναι ίσως η μοναδική πολιτεία, που διοικείται από έναν αρχαίο σύστημα που προϋπήρξε του κράτους. Η εξουσία είναι πολύ συγκεχυμένη και ρευστή. Η οργανωτική δομή διεθνιστική, ομοσπονδιακή και πολυδιασπασμένη. Τα κοινόβια συνυπάρχουν με μικρότερες ομάδες αλλά και με ανεξάρτητα άτομα.


Έτσι, μπόρεσε η μονή Εσφιγμένου να επιβάλει την θέλησή της ενάντια στην εκφρασμένη απόφαση των άλλων 19 μονών για διοικητικά μέτρα εναντίον του κοινοβίου της και των αντιλήψεων του. Και από το 1974 να μην αναγνωρίζει τον Οικουμενικό Πατριάρχη.


Έτσι, μπορούν να συνυπάρχουν πρώην αναρχικοί, προφήτες, κοσμοπολίτες καλλιτέχνες, ζηλωτές, επιστήμονες, θρησκόληπτοι, «παιγμένοι» Έλληνες, Νορμανδοί... Συνυπάρχουν...


Αλλά γιατί; Τι συνδέει όλους αυτούς τους ανθρώπους; Τι τους κάνει να χώνονται τόσο βαθιά μέσα στον χρόνο; Ως την αρχή της ιστορίας...

1 σχόλιο:

Ανώνυμος είπε...

Μόνη Εσφιγμένου αρχηκλώσσα σλαβοκουμουνίας! Αυτού Ζητωτές Παλαμά
πρόδοσαν Ελληνισμό στον σλαβομονγολισμό με ανατολίτηκη δαιμονία
ησυχασμο και έσφαξαν αριστοκρατία Θεσσαλονίκης να ιδρυσουν
οβσηνα σλαβοκουμουνιάς! Εστησαω σπιούνο σφετεριστή Καντακουζινό
με σλαβομονγολικά στρατεύματα, αξανοίγοντας θηρες δια τουρκοκρατία.
Τοήνβης έδειξε ότι η Ζηλωτή φορολογία έπιεσε αγρότες Μικράς Ασίας
να ασπασθούν τους Τούρκους.