Η άγρια ζωή στα καμένα της Αττικής

Η μαύρη φριτιλάρια είναι ένα πολύ σπάνιο φυτό, γι’ αυτό και προστατεύεται από όλες τις διεθνείς συμβάσεις, τις ευρωπαϊκές οδηγίες και την ελληνική νομοθεσία. Περιλαμβάνεται στο «Κόκκινο Βιβλίο για τα Σπάνια και Απειλούμενα Φυτά της Ελλάδας». Ανήκει στην ίδια οικογένεια με τις τουλίπες, μόνο που τα άνθη της βλέπουν προς τα κάτω. Η μαύρη φριτιλάρια (Fritillaria obliqua) είναι ενδημικό φυτό της Βορειανατολικής Αττικής, της περιοχής δηλαδή που κατέκαψε η μεγάλη πυρκαγιά του Αυγούστου. Οι σημαντικότεροι βιότοποί της είναι στο Γραμματικό, τον Μαραθώνα και την Πεντέλη. Υπάρχει επίσης σε ορισμένες ανατολικές θέσεις της Πάρνηθας και στη νότια Εύβοια, που κι αυτή δοκιμάστηκε από την μεγάλη φωτιά της Καρύστου.

Αλλά η άγρια ζωή στα καμένα της Βορειανατολικής Αττικής περιλαμβάνει και άλλες σημαντικές θέσεις. Πολύ κοντά στο Γραμματικό και στον δρόμο προς το Σέσι απ’ όπου άρχισε η φωτιά, υπάρχει ένας από τους σπουδαιότερους βιότοπους της Ελλάδας για άγριες ορχιδέες. Εκεί ανθίζουν πάνω από 10 διαφορετικά είδη, που ανταλλάσσουν γενετικό υλικό και δημιουργούν μερικά από τα πιο σπάνια φυσικά υβρίδια. Ο βιότοπος αυτός είναι σήμερα καμένος.

Πολύ σημαντική για τα σπάνια είδη και την βιοποικιλότητα που παρουσιάζει είναι ολόκληρη η παραλιακή ζώνη του Γραμματικού, που συνεχίζεται μέχρι την στενή χερσόνησο της Κυνόσουρας στον Σχινιά. Η βασική της βλάστηση αποτελείται από αγριόκεδρα (Juniperus phoenicea) με θαμνώδη ή δενδρώδη μορφή και από ευφορβίες του είδους «ακανθόθαμνος». Στους βιότοπους αυτούς βρίσκει ενδιαιτήματα για να αναπτυχθεί ένα πλήθος φυτών, εντόμων, ερπετών, πουλιών και μικρών θηλαστικών. Πρόσφατα εντοπίστηκε ένα νέο είδος άγριας ορχιδέας (Ophrys paralias) ενώ κι εδώ δημιουργούνται πολλά φυσικά υβρίδια και παραλλαγμένες μορφές φυτών. Σ’ αυτή την ζώνη περιλαμβάνεται επίσης ο υγρότοπος και το δάσος κουκουναριάς (Pinus pinea) του Σχινιά, που συγκροτούν (στα χαρτιά όμως) το «εθνικό πάρκο του Σχινιά», με πλούσια ορνιθοπανίδα.

Μια πρώτη σκέψη είναι ότι η φωτιά θα έχει προκαλέσει ανεπανόρθωτες ζημιές στις μαύρες φριτιλάριες, τις ορχιδέες και γενικά την άγρια ζωή στα καμένα της ΒΑ Αττικής. Ευτυχώς δεν είναι έτσι τα πράγματα. Η φύση έχει πάρει τα μέτρα της για να αντιμετωπίζει τις συνέπειες της φωτιάς. Οι φριτιλάριες και οι ορχιδέες είναι γεώφυτα (δηλαδή το ζωτικό τους μέρος είναι μέσα στη γη) κι έτσι οι βολβοί τους, που τον Αύγουστο με την φωτιά βρίσκονταν προφυλαγμένοι και σε ανάπαυση κάτω από το χώμα, θα ξαναβλαστήσουν μετά τις βροχές του Νοεμβρίου. Το ίδιο θα συμβεί με τα πάνω από 30 είδη ορχιδέες που ανθίζουν στην ΒΑ Αττική, από τις ακτές της Αγίας Μαρίνας, του Σχινιά και της Νέας Μάκρης μέχρι πάνω στο Διονυσοβούνι, το Γερμανικό Νεκροταφείο, τον Άγιο Πέτρο, την Παλαιά Πεντέλη, το Ντράφι, το Νταού και το Πικέρμι.

Πολλά είναι ακόμη τα γεώφυτα, που προφυλάχτηκαν από την φωτιά μέσα στο χώμα και που θ’ αρχίσουν να ανθίζουν μετά τις πρώτες φθινοπωρινές βροχές, όπως οι σικελικές στερνμπέργκιες (Sternbergia sicula), το ελληνικό κυκλάμινο (Cyclamen graecum), το κυκλάμινο το κισσόφυλλο (Cyclamen hederifolium), ο κρόκος ο εσχαρωτός (Crocus cansellatus ssp mazzιaricus), ο κρόκος ο λείος (Crocus laevigatus) και ο άγριος νάρκισσος (Narcissus tazetta). Αρκετά είναι και τα φυτά που έχουν περιγραφεί από την Αττική κι έχουν πάρει τ’ όνομά της, όπως ο κρόκος της Αττικής (Crocus atticus), το αττικό κολχικό (Colchicum atticum) και η ίριδα της Αττικής (Iris attica). Από το τέλος του χειμώνα θ’ αρχίζουν να ανθίζουν τα ανοιξιάτικα αγριολούλουδα, πολλά από τα οποία είναι ενδημικά της Αττικής ή της Ελλάδας, όπως οι κενταύριες, οι άγριοι γλαδίολοι, οι βερόνικες, το αιθιόνημα, η ωμπριέτα, οι καμπανούλες, το κεράστιο το πάλλευκο και πολλά άλλα είδη.

Μαζί με τα γεώφυτα, ούτε τα άλλα αγριολούλουδα δεν αναμένεται να επηρεαστούν από την φωτιά. Βρίσκοντας ζωτικό χώρο και ήλιο στα καμένα πευκοδάση θα ανθοφορήσουν απρόσκοπτα την άνοιξη, όπως ήδη γίνεται στην δυτική πλευρά της Πεντέλης που βλέπει προς την Αθήνα και που έχει καεί τρεις φορές από το 1995.

Αλλά η άγρια ζωή στα καμένα της ΒΑ Αττικής περιλαμβάνει και μια πλούσια ορνιθοπανίδα. Στον υγρότοπο του Σχινιά ζουν ή βρίσκουν περιοδικά καταφύγιο πολλά υδρόβια πουλιά. Στην Πεντέλη έχουν παρατηρηθεί πάνω από 80 είδη κι ανάμεσά τους είναι η γερακίνα και η προστατευόμενη γιδοβυζάχτρα. Τα πουλιά πέταξαν με την φωτιά και θα ξαναγυρίζουν. Πάντως τα κοτσύφια αναμένεται να μετακινηθούν από τα καμένα δάση προς την Πάρνηθα και τον Υμηττό (αλλά και τις αστικές περιοχές). Το ίδιο θα συμβεί με τα μικρά θηλαστικά, δηλαδή αλεπούδες, λαγοί, νυφίτσες, τρωκτικά και νυχτερίδες.

Αυτές που δεν φαίνεται να αντιμετωπίζουν κανένα πρόβλημα είναι οι πέρδικες της Πεντέλης. Συγκροτούν έναν αξιόλογο πληθυσμό στις πλαγιές που βλέπουν προς την Αθήνα και δεν είναι λίγες οι φορές που φτάνουν μέχρι τα πρώτα σπίτια της Παλαιάς και της Νέας Πεντέλης. Ο πληθυσμός τους έχει ενισχυθεί σημαντικά από απελευθερώσεις που έχουν κάνει στο παρελθόν κυνηγετικοί σύλλογοι.

Δεν είναι η πρώτη φορά που καίγεται η Βορειανατολική Αττική από «μεγα-πυρκαγιές», που παλαιότερα εκδηλώνονταν κάθε 20 με 30 χρόνια Το 1888 μια φωτιά που ξεκίνησε από το Μαρούσι, κατέληξε στην Ραφήνα και σταμάτησε στην θάλασσα καίγοντας 150.000 στρέμματα. Το 1908 μια άλλη «μεγα-πυρκαγιά» ξεκίνησε από το Πικέρμι και κατευθύνθηκε με δύο μέτωπα, ανατολικά προς τον Μαραθώνα και δυτικά προς την Αθήνα. Ανακόπηκε από τον στρατό στον Γέρακα με την μέθοδο του αντεμπρησμού (αντιπύρ). Το 1916 η φωτιά που ξεκίνησε από την Πεντέλη, κατευθύνθηκε αυτή την φορά προς την Πάρνηθα, καίγοντας το Τατόι και φτάνοντας μέχρι ψηλά στο ελατοδάσος.

Σε αυτές τις μεγάλες πυρκαγιές και στις άλλες που ακολούθησαν η άγρια φύση και τα οικοσυστήματα ανέκαμψαν εύκολα, γιατί δεν υπήρχε αυτή η εξωφρενική οικιστική επέκταση της Αθήνας που βιώνουμε σήμερα. Με βασική αιτία την υποβάθμιση της ζωής στο πολεοδομικό συγκρότημα του Λεκανοπεδίου, σημειώθηκε μια μαζική έξοδος προς την Βορειανατολική Αττική.

Η μεγάλη πληθυσμιακή έκρηξη στις περιοχές που κάηκαν άρχισε την δεκαετία του 1980-90. Ο πληθυσμός της Νομαρχίας Ανατολικής Αττικής αυξήθηκε κατά 32%. Την ίδια περίοδο ο δήμος Αθηναίων κατέγραφε πληθυσμιακή μείωση -16%. Ο πληθυσμός της Ανθούσας αυξήθηκε κατά 430%, του Διόνυσου κατά 340% και του Μαραθώνα κατά 210%. Περίπου στους ίδιους ρυθμούς κινήθηκε και τα επόμενα χρόνια η πληθυσμιακή μετακίνηση από το Λεκανοπέδιο προ της ΒΑ Αττική. Αυτή η μαζική έξοδος καταγράφτηκε πολύ εύγλωττα και στην κατά 71% αύξηση των βουλευτικών εδρών του υπολοίπου Αττικής. Οι 7 βουλευτές που εξέλεγε το 1993, αυξήθηκαν στους 9 το 1996 και στους 12 στις εκλογές του 2007.

Μία από τις συνέπειες αυτής της αστικής πίεσης ήταν και η εκδήλωση μεγάλων πυρκαγιών (για διάφορες αιτίες) στα πευκοδάση της περιοχής, όπως στον Κοκκιναρά (1981), Διόνυσο (1982), Άγιο Στέφανο (1993), Πεντέλη (1995, 1998, 2000), Ραφήνα (2005). Ο συνδυασμός αυτών των αλλεπάλληλων πυρκαγιών και της εκρηκτικής αστικής επέκτασης, έχει σαν αποτέλεσμα την καταστροφή των δασών. Όσα πευκοδάση είχαν αναγεννηθεί από μόνα τους, όπως στην βορειανατολική Πεντέλη κάηκαν κι αυτά φέτος. Με τον περιορισμό και την καταστροφή των μεγάλων πευκοδασών της Πεντέλης η άγρια ζωή της Αττικής έχει υποστεί ανεπανόρθωτο πλήγμα.

Δημοσιεύθηκε στο περιοδικό
"explore NATURE" (τεύχος Σεπτεμβρίου 2009)

της εφημερίδας «Έθνος

Οι πρώτες εκλογές στην Ελλάδα (1844)

Αθήνα, 3 Σεπτεμβρίου 1843. Μπροστά από το παλάτι του βασιλιά 'Οθωνα συγκεντρώνεται λαός και στρατός. Εχει ξεσπάσει επανάσταση. Το αίτημα είναι ένα: Η παραχώρηση Συντάγματος, με βάση το οποίο θα κυβερνάται η Ελλάδα.

Ο Οθωνας και οι Βαυαροί του ήρθαν να κυβερνήσουν την χώρα το 1833. Για δέκα χρόνια το καθεστώς ήταν απόλυτη μοναρχία. Ομως οι Ελληνες δεν είχαν αγωνιστεί για την εθνική τους ελευθερία και την πολιτική τους υποδούλωση. Ηδη, πολύ πρώϊμα, στην Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας του 1827 είχαν ψηφίσει Σύνταγμα που κατοχύρωνε το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι. Το νεοσύστατο ελληνικό κράτος ήταν από τα πρώτα της Ευρώπης που είχε κατοχυρώσει αυτό το υπέρτατο δημοκρατικό δικαίωμα.

Η δεκάχρονη απολυταρχική διακυβέρνηση των Βαυαρών οδήγησε στην επανάσταση για την παραχώρηση Συντάγματος. Ο στρατηγός Μακρυγιάννης γράφει στα Απομνημονεύματα του:

«Αφού κατήχησα όλο το κράτος με τις υπογραφές, έκρινα εύλογο να βάλω και πολιτικούς εις την πρωτεύουσα. Κανένας άλλος δεν ήταν να είχα μπιστοσύνη - ο Μεταξάς, ότι έδειξε και χαρακτήρα εις την προεδρία του Μαυροκορδάτου. Τότε ορκιζόμαστε ότι να κάμωμεν Εθνική Συνέλεψη και Σύνταμα, να διοικούμαστε τοιούτως. Κι αν ο Βασιλέας υπογράψη, να είμαστε υπέρ του, αν δεν υπογράψη, να του είμαστε ενάντιοι, ότι θα μας σκοτώση...»

Η επανάσταση για την παραχώρηση Συντάγματος, με αρχηγό τον επικεφαλής του Ιππικού της Αθήνας συνταγματάρχη Δημήτριο Καλλέργη, πέτυχε. Σχηματίστηκε υπερκομματική κυβέρνηση με πρωθυπουργό τον Ανδρέα Μεταξά, η οποία στις 7 Σεπτεμβρίου 1843 προκήρυξε εκλογές για την συγκρότηση Εθνικής Συνέλευσης που θα ψήφιζε το Σύνταγμα.

Οι εκλογές ορίστηκαν να γίνουν την τελευταία εβδομάδα του Οκτωβρίου. Ομως μία σφοδρή κακοκαιρία, που έπληξε την χώρα, ανάγκασε την κυβέρνηση να τις αναβάλει για μία εβδομάδα.

«Η της Γ' Σεπτεμβρίου εν Αθήναις Εθνική των Ελλήνων Συνέλευσις» άρχισε τις εργασίες της στις 8 Νοεμβρίου 1843 και διαλύθηκε στις 18 Μαρτίου, αφού περάτωσε το έργο της για το Σύνταγμα. Εκείνη η συνταγματική Εθνοσυνέλευση απαρτίστηκε από 244 αντιπροσώπους 92 εκλογικών περιφερειών. Ανάμεσα τους περιλαμβάνονταν και οι αντιπρόσωποι των περιοχών που παρέμειναν υπόδουλες, δηλαδή της Αρτας, Ασπροποτάμου (Αχελώου), Ηπείρου, Θεσσαλίας, Μακεδονίας, Σουλίου, Κάσου, Κρήτης, Σάμου και Χίου.

Στις 18 Μαρτίου ψηφίστηκε ο εκλογικός νόμος, βάσει του οποίου θα γινόταν η διενέργεια των πρώτων κοινοβουλευτικών εκλογών. Κάθε επαρχία αποτελούσε μία εκλογική περιφέρεια. Επαρχίες με πληθυσμό έως 10.000 κατοίκους είχαν δικαίωμα να εκλέξουν έναν βουλευτή. Εως 20.000 κατοίκους δύο. Εως 30.000 κατοίκους τρεις. Οι πάνω από 30.000 κατοίκους επαρχίες - εκλογικές περιφέρειες εξέλεγαν 4 βουλευτές. Προνομιακά η Υδρα θα εξέλεγε 3, οι Σπέτσες 2 και «οι εν Ελλάδι Ψαριανοί» 2 βουλευτές. Επίσης 1 βουλευτή θα εξέλεγαν οι καθηγητές του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Αλλες διατάξεις του εκλογικού νόμου των πρώτων εκλογών του 1844 ανέφεραν ότι:

• Οι βουλευτές αντιπροσωπεύουν το Εθνος και όχι μόνον την επαρχία από την οποία εκλέγονται.
• Οι βουλευτικές εκλογές διεξάγονται κάθε τρία χρόνια.
• Δικαίωμα εκλέγεσθαι έχουν όλοι οι Ελληνες πολίτες, ηλικίας πάνω από 30 ετών. Δικαίωμα εκλέγειν έχουν όσοι είναι άνω των 25 ετών.
• Η ψηφοφορία είναι καθολική, άμεση και μυστική.
• Τρόπος εκλογής είναι το πλειοψηφικό σύστημα δύο γύρων.
• Οι εκλογές διαρκούν έως 8 ημέρες.
• Η ψηφοφορία θα γίνεται στην μεγαλύτερη εκκλησία κάθε δήμου.
• Η διαλογή των ψήφων θα γίνεται στην πρωτεύουσα κάθε επαρχίας, όπου θα μεταφέρονται σφραγισμένες οι κάλπες.

Αν κι αυτός ο εκλογικός νόμος ήταν ένα από τα προοδευτικότερα νομοθετήματα εκείνης της δύσκολης εποχής, είχε ένα φοβερό μειονέκτημα. Δεν διευκρίνιζε εάν η οκταήμερη περίοδος διαξαγωγής των εκλογών ίσχυε για... όλες ταυτόχρονα τις εκλογικές περιφέρειες.

Το αποτέλεσμα αυτής της ασάφειας είχε ως αποτέλεσμα οι πρώτες βουλευτικές εκλογές να διαρκέσουν... μερικούς μήνες! Οι περισσότερες περιφέρειες έκαναν τις εκλογές τους τον Μάϊο και τον Ιούνιο του 1844. Αλλες ψηφοφορίες και ιδιαίτερα η κρίσιμη εκλογή στην Αθήνα, αναβλήθηκαν πολλές φορές και τελικά έγιναν στις αρχές Αυγούστου.

Η μακρά προεκλογική περίοδος προκάλεσε έξαψη των παθών και των πολιτικών συνωμοσιών. Δημιουργήθηκαν μυστικές εταιρείες για την διάδοση των πολιτικών απόψεων, ιδίως των αντιβασιλικών. Οι μοναχοί του Μεγάλου Σπηλαίου στα Καλάβρυτα πήραν ανοιχτά θέση εναντίον του βασιλιά και προπαγάνδιζαν σ΄ όλη την επαρχία υπέρ του δημοκρατικού Κ. Ζωγράφου.

Από εκείνη ακριβώς την προεκλογική εκσρτατεία του Κ. Ζωγράφου έχει διασωθεί μία περιγραφή στον Τύπο της εποχής, που αναφέρει και τα εξής:

«Μετά την λαμπράν εν Αιγίω και Πάτρα υποδοχήν του Κ. Ζωγράφου το Σάββατον 29 Απριλίου αναχωρήσαντα εκ Πατρών υπεδέχθησαν εις τα όρια, εις χωρίον Γουργούμισα πλήθος λαού, ιερείς, δημοτικοί σύμβουλοι και πάρεδροι εκφωνούντες με όλον παραδειγματικόν ζήλον "Ζήτω το καύχημα των Καλαβρύτων και της Ελλάδος ο εθνικότατος Ζωγράφος".

«Οταν δε έφτασεν εις το Μεθόριο του δήμου τούτου υπεδέχθη υπό συσσωματομένον ούτως ειπείν τον Δήμον της Νωνάκριδος. Η δημοτική υπαλληλία και οι προκριτότεροι του δήμου τούτου διά την υποδοχήν του εθνικοτάτου πληρεξουσίου των, δεν ημποδίσθησαν ούτε από το εξάωρον απόστημα ούτε από τον σπάνιον της ημέρας ταύτης χειμώνα. Διάβροχα τα ιμάτια των προσύγραναν ενδομύχου αγαλλιάσεως και βαθυτάτης ευγνωμοσύνης δάκρυα.

«Ο αδιάκοπος πυροβολισμός εκ μέρους της συνοδείας του Κ. Ζωγράφου και των δημοτών της Νωνάκριδος, διεκόπη εις το σημείον της συναπαντήσεως των δύο τούτων σωμάτων και τούτου γενομένου ο Σ. Σολιώτης εγχείρισε προς τον εθνικόν άνδρα ψήφισμα ευγνωμοσύνης του δήμου. Κατόπιν προσεφέρθησαν εις τον κ. Ζωγράφον δύο σημαίαι, φέρουσαι, η μεν σταυρόν με την επιγραφήν "Εν τούτω νίκα" αριστερόθεν δεν του σταυρού, την Ελλάδαν.»

Στον προεκλογικό αγώνα περιλαμβάνονταν και οι ξυλοδαρμοί. Μία άλλη περιγραφή της εποχής εκείνης από την Βοιωτία αναφέρει:

«Ο λαός ησθάνθη πλέον την αιχμήν της βίας εις την καρδίαν του. Ο δήμαρχος Χαιρωνείας το εσπέρας της 20ής τρέχοντος υπήγεν εις Δίστομον μετα πολλών δημοτικών υπαλλήνων και χωροφυλάκων, οίτινες παραδοθέντες εις μέθην εξεχύθησαν μέσης νυκτός εις τας αγυιάς, εβίασαν τας οικίας και απέσπασαν τους άνδρας από τας αγκάλας των γυναικών διά μαχαιρών και ξύλων.»

Η κυβέρνηση άλλαξε τρεις φορές κατά την προεκλογική περίοδο. Μετά τον Ανδρέα Μεταξά, έγινε πρωθυπουργός ο Κωνσταντίνος Κανάρης και στην συνέχεια ο "αγγλόφιλος" Μαυροκορδάτος, ο οποίος διεκδικούσε την εξουσία. Τότε ένας ένας πολιτικός του αντίπαλος έκανε επανάσταση. Η ένοπλη προεκλογική εξέγερση ξέσπασε στην Ακαρνανία από τον Θεόδωρο Γρίβα, σύμμαχο του "γαλλόφιλου" Κωλέτη. Η αιτία; Διαβάστε το απόσπασμα της εποχής:

«Μέγας τρόμος και ταραχή συνάμα κατέλαβε όλας τας επαρχίας, αίτινες δεν δύνανται παρά να θεωρώσιν ως αυτουργόν των τοιούτων σκηνών το υπουργείον, όπερ προκαλεί διά των πράξεων του τον εμφύλιον πόλεμον. Δεν ήτο ποτέ πρέπον, ώστε αφ' ενός μεν ο Γρίβας να προσκαλείται εις Αθήνας και να αναχωρεί διά το μέρος του και αφ΄ ετέρου να παρακολουθείται βήμα προς βήμα με σωρεία στρατιωτών από τον άσπονδον εχθρόν του, τον Στράτον.»

Αργότερα ξέσπασαν βίαια επεισόδια στην Μάνη ανάμεσα στους Μαυρομιχαλαίους και τους Τζανετάκηδες και στάλθηκε ο στρατηγός Τζαβέλας για να τις αντιμετωπίσει.

Οι βασικοί αντίπαλοι στις πρώτες βουλευτικές εκλογές ήταν δύο:

1. Το "αγγλικό κόμμα" με αρχηγό τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο που εξέφραζε τους Φαναριώτες.
2. Το "γαλλικό κόμμα" με αρχηγό τον Ιωάννη Κωλέττη που εξέφραζε τους δυτικοτραφείς διανοούμενους.

Υπήρχε και το "ρωσικό κόμμα", στο οποίο συμμετείχε και ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης όσο ζούσε, αλλά σ΄εκείνες τις πρώτες εκλογές με αρχηγό τον Κ. Οικονόμου δεν είχε προοπτική εξουσίας. Οι "Ρωσόφιλοι" εξέφραζαν τους πιστούς Ορθόδοξους και τους ξενόφοβους.

Κάποτε τελείωσαν οι εκλογές. Χαρακτηριστική είναι η εξής είδηση που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα "Αιών":

«Κύθνος 1 Ιουνίου 1844. Ετελείωσε τέλος πάντων η ψηφοφορία της νήσου μας και ο ισόβιος Κυριακίδης τα επήρε εις το χέρι. Εν γένει οι δημόται μας κατεφρόνησαν και τους σταυρούς και τας θέσεις και υποσχέσεις του συνδεύοντές τον με περιφρόνησιν. Οι δε δούλοι του 4-5 αρχοντόπουλα θηρεύοντα τύχην, δεν ηδυνήθησαν να του πωλήσωσι άλλην παρά την ιδικήν των ψήφον καίτοι κατακομματιασθέντες εις τους δρόμους.»

Ποιό ήταν το αποτέλεσμα όλων αυτών; Ο Ιωάννης Κωλέτης, αρχηγός του "Γαλλικού Κόμματος", έγινε ο πρώτος κοινοβουλευτικός πρωθυπουργός της Ελλάδας.

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Τύπος της Κυριακής»

Ακριβή μου δωρεάν παιδεία

Η Πρίστινα είναι η πρωτεύουσα του Κοσσυφοπεδίου. Που βρίσκεται; Τρέχα γύρευε... Σχεδόν όλοι την γνωρίζουμε σαν ένα απλό γεωγραφικό όνομα στις ειδήσεις που μας έρχονται από την ταραγμένη πρώην Γιουγκοσλαβία. Ετσι, η φράση «Έλληνας φοιτητής στην Πρίστινα» ακούγεται σαν ανέκδοτο. Εμ, δεν είναι τελικά...

«Οι 50 Έλληνες φοιτητές που σπουδάσουν στο πανεπιστήμιο της Πρίστινα είναι καλά στην υγεία τους και βρίσκονται σε στενή επαφή με το ελληνικό προξενείο στο Βελιγράδι.» Αυτή ήταν μία από τις πρώτες ειδήσεις που μας έφτασαν από τις ταραχές στο Κόσσοβο. Οι 50 Έλληνες φοιτητές στην... περιθωριακή και αλβανόφωνη Πρίστινα είναι ένας πολύ μεγάλος αριθμός. Και δείχνει δύο πράγματα:

1.- Την σχεδόν υστερική πεποίθηση των Ελλήνων γονέων ότι τα παιδιά τους πρέπει να αποκτήσουν ένα πτυχίο από οπουδήποτε κι αν προέρχεται.
2.- Την κατάντια του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος, που αναγκάζει δεκάδες χιλιάδες νέους να καταφύγουν σε εντελώς ασήμαντα ξένα πανεπιστήμια, με τελική κατάληξη το επαγγελματικό περιθώριο.

Πως θα γινόταν όμως διαφορετικά, αφού όλοι μας είμαστε αιχμάλωτοι της φαντασίωσης ότι διαθέτουμε «δωρεάν παιδεία». Γιατί τι άλλο παρά φαντασίωση δεν είναι, όταν δεκάδες χιλιάδες Ελληνόπουλα αναγκάζονται να σπουδάζουν (και να πληρώσουν γενναία) στο εξωτερικό επειδή η «δωρεάν παιδεία» δεν μπορεί να καλύψει την ζήτηση θέσεων στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα; Τι άλλο παρά αυταπάτη δεν είναι η «δωρεάν παιδεία» όταν άλλες δεκάδες χιλιάδες Ελληνόπουλα συνωστίζονται στα δεκάδες ποικιλώνυμα ιδιωτικά ΙΕΚ (πληρώνοντας επίσης γενναία) τα όνειρά τους για επαγγελματική κατάρτιση;

Και δεν είναι μόνον αυτά. Κι όλοι εκείνοι που υποτίθεται πως απολαμβάνουν τα αγαθά της «δωρεάν παιδείας» πληρώνουν δισεκατομμύρια για να διατηρεί το κράτος το ψευδεπίγραφη παροχή του... «δωρεάν». Οι ελληνικές οικογένειες το 1996 πλήρωσαν 41 δισεκατομμύρια δραχμές για ιδιαίτερα μαθήματα, 58 δισεκατομμύρια για φροντιστήρια και 53 δισεκατομμύρια για σχολικά βοηθήματα και φροντιστηριακά βιβλία. (Στοιχεία από το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου.)

Στην τελευταία δεκαετία η ελληνική οικογένεια αναγκάστηκε να δεκαπλασιάσει την δαπάνη της για σχολικά βοηθήματα ενώ, βεβαίως, δεν δεκαπλασίασε τα έσοδά της, λόγω της συνεχούς λιτότητας. Αντίστοιχα, το κράτος της... «δωρεάν παιδείας» μείωσε τις επιχορηγήσεις προς τον Οργανισμό Εκδόσεως Διδακτικών Βιβλίων (ΟΕΔΒ) σε 6,7 δισεκατομμύρια.

Συμπέρασμα: Για τα σχολικά βιβλία η κυβέρνηση των εκσυγχρονιστών διέθεσε 6,7 δισεκατομμύρια το 1996 ενώ οι πολίτες πλήρωσαν από την τσέπη τους 53 δισεκατομμύρια!
Πολύ ακριβή μας αποδεικνύεται αυτή η «δωρεάν παιδεία»...

από την προσωπική στήλη «Εν Αθήναις» (Αδέσμευτος Τύπος 1998)